Temel Çıkarımlar

  • Glukometre, kan şekeri seviyelerini izlemek için kullanılan bir cihazdır.
  • Kan şekeri seviyenizi gerçek zamanlı olarak size bildirir ve ayrıca kaydını tutar. Bu, kan şekeri seviyelerini sürekli olarak izlemesi gereken diyabetli kişiler için yararlıdır.
  • Bu kılavuz, bir glukometreyi nasıl kullanacağınızı anlamanıza ve en doğru sonuçları almanıza yardımcı olacaktır.

Diyabetiniz varsa, kan şekeri seviyenizi sık sık kontrol etmeniz önemlidir. Kontrolsüz kan şekeri seviyeleri kalp hastalığı, böbrek yetmezliği, felç ve körlük gibi ciddi sağlık komplikasyonlarına yol açabilir.

Sık sık doktor muayenehanesine gitmek bir seçenek olmadığından, evde nasıl glukometre kullanılacağını bilmek önemlidir. Evde kan şekeri seviyelerini izlemek, laboratuvar testleri için doktora numune götürme yönteminden çok daha kolaydır ve sonuçların hastaya ulaşması da uzun sürmez.

Glukometre, evde bile kan şekeri seviyelerini ölçmemize yardımcı olan elektronik bir cihazdır. Glukometreler kan şekeri monitörü olarak da bilinir. Küçük, kompakt ve taşınabilirdirler. El çantanızda bile taşıyabilirsiniz.

Kimlerin Glukometre Kullanması Gerekir?

Sadece şeker hastalarının glukometre kullanması gerektiğini söylesek de bu tamamen doğru değildir. Doktorlar genellikle prediyabet ve gestasyonel diyabeti olan kişilerin de kan şekeri seviyelerini takip etmelerini önermektedir. Bu hastalıklardan herhangi birinden muzdaripseniz, bir glukometre edinmeli ve kan şekerinizi evde ölçmelisiniz.

Glukometre kullanmanız gerekip gerekmediğinden emin değilseniz, doktorunuzla konuşun. Risklerinizi anlamanıza ve kan şekeri düzeylerinizi izlemenin uygun olup olmadığına karar vermenize yardımcı olacaktır.

Glukometre Size Nasıl Yardımcı Olur?

Bir glukometre veya kan şekeri ölçüm cihazı ile kan şekeri düzeyinizi günün herhangi bir saatinde kontrol edebilirsiniz. Böylece kan şekerinizi kontrol ettirmek için bir laboratuvar randevusunu beklemeniz veya aç kalmanız gerekmez.

Glukometre diyabetli kişiler için çok yararlıdır çünkü onlara şu konularda yardımcı olabilir:

  • Kan şekeri seviyelerini yönetmek
  • Düşük kan şekeri seviyelerini (hipoglisemi) önlemek
  • Yüksek kan şekeri seviyelerini (hiperglisemi) önlemek
  • Diyabetin erken belirtilerini tespit etmek
  • Diyabet tedavilerinin işe yarayıp yaramadığını öğrenmek

Glukometre Nasıl Çalışır?

Glukometre, kanınızdan alınan küçük bir damladaki şeker (glukoz) miktarını ölçer. Bu, elektrokimyasal algılama adı verilen bir işlemle yapılır.

Bir okuma almak için parmağınızı küçük bir iğne (lanset) ile delmeniz gerekir. Bu küçük bir damla kan çekecektir. Daha sonra bu kan damlasını bir test şeridinin üzerine koyarsınız. Test şeridi daha sonra kan şekeri ölçüm cihazına yerleştirilir. Glukometre size saniyeler içinde bir okuma verecektir.

Kan şekeri ölçüm cihazının sonuçlarının her zaman %100 doğru olmadığını bilmek önemlidir. Bu nedenle, kan şekeri seviyenizi yılda en az iki kez bir doktora kontrol ettirmelisiniz.

Glukometre Kullanarak Evde Kan Şekeri Nasıl Kontrol Edilir

Evde bir glukometrenin nasıl kullanılacağını tartışmadan önce, cihazın farklı parçalarını anlamak önemlidir.

Glukometrenin Parçaları:

parts-of-glucometer

  1. Glukometre (Monitör)
  2. Test şeridi
  3. Lancing cihazı
  4. Lancet
  5. Alkollü çubuklar
  6. Kayıt defteri

Bunların her birine sırayla hızlıca bir göz atalım:

  • Glukometre (Monitör): Bu birincil cihazdır. Kanınızdaki şeker miktarını ölçmek için kullanılır.
  • Test Şeridi: Test şeridi glukometreye yerleştirilir. Kanınızdan küçük bir örnek almak için kullanılır.
  • Lancing Cihazı: Lanset cihazı parmağınızı delmek ve küçük bir damla kan almak için kullanılır.
  • Lanset: Lanset, lanset cihazıyla birlikte kullanılan küçük bir iğnedir.
  • Alkollü Çubuklar: Alkollü çubuklar, iğneyi batırmadan önce parmağınızı temizlemek için kullanılır.
  • Kayıt defteri: Kan şekeri ölçümlerinizi kaydetmek için bir kayıt defteri kullanılır.

Artık bir glukometrenin farklı parçalarını bildiğinize göre, nasıl kullanılacağına bakalım.

Evde Glukometre Kullanmak İçin Adım Adım Kılavuz

Adım 1: Lansman Cihazını Hazırlayın

preparing-the-lancing-device

Lansman cihazını hazırlamak için aşağıdaki işlemleri yapın:

  1. Lanset cihazını bir elinizle tutun ve kapağını açın.
  2. Ardından lanset taşıyıcısına yeni bir steril lanset yerleştirin.
  3. Ardından steril lansetin koruyucu kapağını çevirin ve çıkarın.
  4. Son olarak kapağı tekrar takın.

Lanset artık lanset cihazının içindedir ve kullanıma hazırdır.

Adım 2: Test Şeridi ile Glukometreyi Hazırlayın

preparing-glucometer-with-strip

Test şeridi ile kan şekeri ölçüm cihazını hazırlamak için aşağıdaki adımları izleyin:

  1. Önce ellerinizi sabun ve suyla yıkayın.
  2. Ellerinizi iyice kurulayın.
  3. Ardından kaptan bir test şeridi çıkarın.
  4. Test şeridine zarar vermemek için dikkatlice tuttuğunuzdan emin olun.
  5. Ardından test şeridini glukometreye yerleştirin.
  6. Glukometre şimdi açık olmalıdır.
  7. Test şeridi kabındaki kodu kan şekeri ölçüm cihazı ekranındaki kodla eşleştirin. Kodun eşleştirilmesi önemlidir çünkü test sonuçlarının doğru olmasını sağlar.

3. Adım: Parmak Çubuğu Uygulaması

pick-a-finger-to-prick

Kan şekeri seviyenizi test etmeden önce bir parmak seçmeniz ve iyice temizlemeniz gerekir.

Kan şekeri düzeylerini test etmek için en yaygın olarak orta ve yüzük parmakları kullanılır.

Seçilen parmağı temizlemek için aşağıdaki adımları izleyin:

  1. Önce ellerinizi sabun ve suyla yıkayın.
  2. Ardından ellerinizi temiz bir havluyla kurulayın.
  3. Ardından seçilen parmağı temizlemek için alkollü bir bez kullanın.

Bir sonraki adıma geçmeden önce seçilen parmağın kurumasını bekleyin.

4. Adım: Lancing Cihazı ile Parmağı Delin

pricking-finger-with-lancing-device

Bir parmağı seçip temizledikten sonra, lancing cihazı ile delmeniz gerekir.

Bunu yapmak için aşağıdaki adımları izleyin:

  1. Önce lanset cihazını bir elinizle tutun.
  2. Sonra seçilen parmağı diğer elinizle tutun ve uzatın.
  3. Sonra lanset cihazını seçilen parmağın yan tarafına yerleştirin.
  4. Son olarak, lanseti serbest bırakmak için tetiğe basın ve parmağı batırın.

Adım 5: Kanı Test Şeridine Uygulayın

applying-blood-on-test-strip

Parmağınızı batırdıktan sonra kanı test şeridine uygulamanız gerekir.

Bunu yapmak için aşağıdaki adımları izleyin:

  1. Önce test şeridini bir elinizle tutun.
  2. Ardından diğer elinizle kanı test şeridinin ucuna uygulayın.
  3. Test şeridinin tamamını kaplayacak kadar kan uyguladığınızdan emin olun.
  4. Bir sonraki adıma geçmeden önce 5-7 saniye bekleyin.

Adım 6: Sonuçları Okuyun

reading-the-results

Kanı test çubuğuna uyguladıktan sonra, glukometre otomatik olarak sonuçları işlemeye başlayacaktır.

Glukometre sonuçları ekranda gösterene kadar bekleyin.

Sonuçlar görüntülendiğinde, sonuçları sağlanan tablo ile karşılaştırın. Şimdi test çubuğunu çıkarabilirsiniz.

Adım 7: Test Çubuğu ve Lansetin Çıkarılması ve Atılması

disposing-used-test-strip-and-lancet

Kan şekeri seviyenizi test ettikten sonra test çubuğunu çıkarmanız ve atmanız gerekir.

Bunu yapmak için aşağıdaki adımları izleyin:

  1. Önce test şeridini glukometreden çıkarın.
  2. Ardından test şeridini güvenli bir şekilde atın (test şeritlerini tekrar kullanmayın).

Test şeridini çıkarıp attıktan sonra, lanseti çıkarıp atmalısınız.

Bunu yapmak için aşağıdaki adımları izleyin:

  1. Önce lanset cihazının kapağını açın.
  2. Sonra kullanılmış lanseti lanset cihazından çıkarın.
  3. Sonra lanseti güvenli bir şekilde atın (lansetler tekrar kullanılmamalıdır).
  4. Son olarak, kapağı lanset cihazına geri takın.

Evde Glukometre Kullanırken Bazı Önemli Önlemler

Kan şekeri seviyenizi test ederken bazı önlemler almanız önemlidir.

  • Kan şekeri ölçüm cihazınızla birlikte gelen talimatları dikkatlice okuyun.
  • Talimatları anlamadıysanız, sağlık uzmanınızdan veya eczacınızdan yardım isteyin.
  • Ayrıca, yalnızca glukometreniz için önerilen lansetleri ve test şeritlerini kullandığınızdan emin olun.
  • Lansetleri ve test şeritlerini tekrar kullanmayın.
  • Her kullanımdan sonra lanset cihazını temizleyin.
  • Glukometrenizi ve aksesuarlarını serin ve kuru bir yerde saklayın.
  • Kullanmadan önce test şeritlerinin ve lansetlerin üzerindeki son kullanma tarihine bakın.
  • Son kullanma tarihi geçmiş test şeritlerini veya lansetleri kullanmayın.
  • Glukometrenizin doğru kullanımı hakkında herhangi bir sorunuz varsa, sağlık uzmanınıza veya eczacınıza başvurun.

Glukometre ile Evde Kan Şekeri Kontrolü Hakkında SSS

Kan şekeri için normal aralık nedir?

140 mg/dL (7,8 mmol/L) altındaki kan şekeri seviyeleri normal kabul edilir. Kan şekeri düzeyleri iki saat içinde 200 mg/dL’yi (11,1 mmol/L) aştığında diyabet tanısı konur. Kan şekeri düzeyleri 140 mg/dL ile 199 mg/dL (7,8 mmol/L ile 11,0 mmol/L) arasında olduğunda prediyabet tanısı konur.

Kan şekerini evde bir glukometre kullanarak test edebilirsiniz. Test şeritleri ölçüm cihazınıza takılmalıdır. Parmak ucunuzun yan tarafına batırmak için test kitinizle birlikte verilen iğneyi (lanset) kullanın. Test çubuğunun kenarını kan damlasına dokundurun ve orada tutun. Birkaç saniye sonra, kan şekeri seviyeniz ölçüm cihazının ekranında görüntülenecektir.

Evet, diyabetiniz olmasa bile kan şekerinizi test etmek için evde bir glukometre kullanabilirsiniz. Ancak evde yapılan testler tamamen doğru değildir, bu nedenle yalnızca kan şekeri ölçüm cihazlarına güvenemezsiniz. Bu yüzden bir laboratuvarda test yaptırmak daha iyidir.

Bir CGM veya flaş monitör ile kan şekeri seviyenizi parmak batırmadan veya iğne olmadan kontrol edebilirsiniz. Piyasa çeşitli seçeneklerle doludur. Bu cihazları kullanarak, interstisyel sıvınızdaki şeker seviyesini ölçerek kanınızdaki şeker seviyesini ölçebilirsiniz.

Aşağıdaki araçlardan birini kullanarak kan şekerini ölçüm cihazı olmadan kontrol edebilirsiniz:

  1. Sürekli Glikoz Monitörü (CGM) – Karın tabanlı bir sistem, deri altına küçük bir sensör yerleştirir.
  2. Freestyle Libre – CGM’ye benzer ancak değerleri almak için bir tarayıcıya ihtiyaç duyar.
  3. İdrar testi – bu şekeri tespit edebilir ancak tam şeker seviyelerini sağlayamaz.

Evet, Freestyle Libre, Nutrisense, Dexcom G6 ve NFC veya WiFi aracılığıyla telefonunuza bağlanan diğerleri gibi bir CGM kullanıyorsanız, kan şekerinizi Apple ve Android uygulamaları aracılığıyla izleyebilirsiniz.

Dünya Sağlık Örgütü tarafından kan şekeri testlerinin orta ve yüzük parmaklarıyla (ikinci ve üçüncü parmaklar) yapılması önerilmektedir. Serçe parmağınızdaki ince deri nedeniyle onu kullanmaktan kaçınmak isteyebilirsiniz.

Evet! Kan şekeri seviyenizi bir Glukometre kullanarak parmak prick testi ile veya flaş glukoz monitörü veya CGM adı verilen elektronik bir kan şekeri monitörü ile kontrol edebilirsiniz. Evde kan şekeri seviyesini kontrol etmek bugünlerde oldukça yaygın bir şeydir.

Sonuçları analiz etmek

  1. Sabah yemekten önce veya açlıktan sonra: desilitre başına 80-130 miligram (mg/dl)
  2. Yemeklerden önce 70-130 mg/dl.
  3. Yemekten iki saat sonra: 180 mg/dl’nin altında.
  4. Yatmadan önce: 120 mg/dl’nin altında.
  5. HbA1c seviyesi yüzde 7,0’ın altında olmalıdır.